KIM JESTEŚMY

Centrum TLENmedica jest nowoczesną, profesjonalną i doskonale wyposażoną placówką świadczącą usługi z zakresu tlenoterapii hiperbarycznej. Posiadamy doświadczenie i wiedzę niezbędną w leczeniu wielu skomplikowanych jednostek chorobowych. Nasi pracownicy dzięki specjalistycznym szkoleniom uzyskali certyfikaty uznawane i cenione na całym świecie.
Dla wszystkich członków zespołu TLENmedica najważniejszy jest Pacjent. Każdemu Pacjentowi poświęcamy maksimum czasu i uwagi, indywidualnie dobieramy parametry zabiegów w zakresie 1,5-2,0 ATA, aby osiągnąć jak najlepsze rezultaty leczenia. Cenimy sobie komfort i dobre samopoczucie zarówno naszych Pacjentów, jaki i ich najbliższych, dlatego staramy się aby każdy zabieg odbył się w przyjaznej i ciepłej atmosferze.
W pełni świadomi faktu, że nowoczesne, skuteczne i w pełni bezpieczne zabiegi mogą być wykonywane jedynie z wykorzystaniem wysokiej jakości sprzętu, w Centrum TLENmedica stosujemy medyczne komóry hiperbaryczne AHA® Flex.
Medyczne komory hiperbaryczne stosowane w Centrum TLENmedica są duże i jasne, dzięki czemu zabiegi przebiegają w komfortowych i przyjaznych warunkach dla Pacjenta. Każda komora jest podłączona do dwóch generatorów tlenu, umożliwiając  skorzystanie z zabiegu przez dziecko i opiekuna jednocześnie!
Jeżeli szukasz:
⦁ Pomocy doświadczonych specjalistów
⦁ Dostępu do najnowszych technologii
⦁ Kompleksowego podejścia do kwestii zdrowia
⦁ Przyjaznej i ciepłej atmosfery (ważnej podczas leczenia dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi)
⦁ Najwyższych standardów usługi

Jednostki chorobowe w których stosowane jest leczenie HBOT

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w zaburzeniach neurorozwojowych

Zaburzenie neurorozwojowe to szeroko pojmowane nieprawidłowości w rozwoju motorycznym i psychicznym dziecka. W obecnych czasach niezależnie od jednostki chorobowej dzieci znajdują się pod opieką wielu specjalistów i terapeutów, którzy wkładają bardzo dużo wysiłku aby poprawić stan zdrowia swoich małych pacjentów. Niestety często okazuje się, że mimo ogromnego zaangażowania efekty w terapii następują bardzo wolno lub są niemal niezauważalne. W tym momencie pojawia się pytanie „Czy można zrobić coś więcej?”

Doskonałym uzupełnieniem prowadzonych terapii jest tlenoterapia hiperbaryczna, która nie koncentruje się na niwelowaniu objawów choroby, lecz wspomaga naturalne zdolności organizmu do regeneracji i samoleczenia.
Tlenoterapia hiperbaryczna skutecznie wspomaga leczenie m.in. takich zaburzeń neurorozwojowych jak:
– autyzm
– mózgowe porażenie dziecięce
– zespół Downa
– zespół Aspergera
– FAS

Tlenoterapia hiperbaryczna poprzez poprawę mikrokrążenia, proces tworzenia się nowych zdrowych naczyń krwionośnych, a przede wszystkim zwiększenie rozpuszczalności tlenu w osoczu, prowadzi do lepszego natlenienia oraz dostarczenie odpowiedniej ilości substancji odżywczych do komórek całego organizmu poprawiając jego funkcjonowanie.

Większość dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi nie boryka się tylko z jednym problemem zdrowotnym. Na ich stan zdrowia składa się wiele chorób współistniejących.

Autyzm

Najnowsze badania wykazują, że u wielu dzieci z autyzmem występuje zjawisko hipoperfuzji (zmniejszony przepływ krwi) w płatach skroniowych i czołowych, które przekłada się na problemy w rozwoju mowy i kontakty społeczne. Ponadto u dzieci ze spektrum autyzmu występują bardzo często stany zapalne, alergie pokarmowe, duże stężenie metali ciężkich i zagrzybienie organizmu.

Efekty tlenoterapii hiperbarycznej w autyzmie:
poprawa kontaktu wzrokowego
poprawa interakcji z otoczeniem oraz umiejętności psycho-społecznych
poprawa nastroju, zmniejszenie lękliwości i rozdrażnienia
poprawa szybkości kojarzenia i reakcji
większe zaangażowanie i koncentracja
poprawa umiejętności językowych – lepsze zrozumienie języka, szybsze przyswajanie nowych słów i pojęć, zwiększenie zasobu słownictwa
poprawa apetytu, funkcjonowania przewodu pokarmowego i układu trawiennego
zmniejszenie zagrzybienia organizmu

Mózgowe Porażenie Dziecięce (MPD)
W przypadku mózgowego porażenie dziecięcego stan dziecka jest zależny od rozległości i obszaru uszkodzenia, do którego doszło w wyniku niedotlenienia. Największe problemy obejmują nieprawidłowe napięcie mięśniowe, problemy z koordynacją, przełykaniem i epilepsją.

Efekty tlenoterapii hiperbarycznej w mózgowym porażeniu dziecięcym:
redukcja obrzęku mózgu
zmniejszenie hipoksji
zmniejszenie nasilenia stresu oksydacyjnego oraz zwiększenie aktywności kluczowych enzymów przeciwutleniających
poprawa napięcia mięśniowego
poprawa kontroli zwieraczy
poprawa koordynacji i równowagi
poprawa kontaktu wzrokowego, zaangażowania i koncentracji
poprawa umiejętności językowych – lepsze zrozumienie języka, szybsze przyswajanie nowych słów i pojęć, zwiększenie zasobu słownictwa
poprawa apetytu, funkcjonowania przewodu pokarmowego i układu trawiennego
poprawa funkcjonowania układu immunologicznego, działanie bakteriobójcze i grzybobójcze
redukcja epilepsji

Zespół Downa (trisomia 21)


Zespół Downa jest chorobą genetyczną, która powoduje zmniejszenie zdolności poznawczych oraz predysponuje do wielu wad i schorzeń towarzyszących, m.in. takich jak wrodzone wady serca, zez, wady przewodu pokarmowego, niedosłuch, niedoczynność tarczycy i obniżona odporność. Ze względu na charakter choroby jest ona nieuleczalna, niemniej poprzez tlenoterapię hiperbaryczną można skutecznie wspomóc rozwój i ułatwić codzienne funkcjonowanie osób z zespołem Downa.

Efekty tlenoterapii hiperbarycznej w Zespole Downa:
poprawa napięcia mięśniowego – lepsza stabilizacja ciała, wyraźniejsza mowa, redukcja zeza
poprawa koordynacji i równowagi
poprawa kontaktu wzrokowego, zaangażowania i koncentracji
poprawa umiejętności językowych – lepsze zrozumienie języka, szybsze przyswajanie nowych słów i pojęć, zwiększenie zasobu słownictwa
poprawa apetytu, funkcjonowania przewodu pokarmowego i układu trawiennego
poprawa metabolizmu – redukcja masy ciała
poprawa funkcjonowania układu immunologicznego, działanie bakteriobójcze i grzybobójcze

Zespół Aspergera

Wielu badaczy zalicza Zespół Aspergera do zaburzeń rozwoju ze spektrum autyzmu. Charakterystyczne dla tego zespołu jest przede wszystkim mocne osłabienie umiejętności społecznych, trudności w akceptowaniu zmian, ograniczona elastyczność myślenia przy braku upośledzenia umysłowego oraz specyficzne, obsesyjne zainteresowania. Natomiast rozwój mowy oraz rozwój poznawczy przebiega bardziej prawidłowo w porównaniu do autyzmu dziecięcego. Badania przeprowadzone na Uniwersytecie Kalifornijskim w Davis wykazały znacznie mniejszą ilość połączeń nerwowych w ciele migdałowatym (odpowiada za przetwarzanie informacji w kontaktach międzyludzkich) u osób z autyzmem. Odkrycie neuronów lustrzanych odpowiadających za rozpoznawanie cudzych emocji, empatię, współczucie oraz naśladownictwo, nadały nowy kierunek badaniom nad autyzmem i Zespołem Aspergera. Williams i wsp. wskazują, że u osób z Zespołem Aspergera neurony lustrzane działają nieprawidłowo. Obniżona aktywność neuronów lustrzanych u osób z autyzmem może wyjaśniać problemy ze zrozumieniem zamiarów  otaczających ich ludzi.

Efekty tlenoterapii hiperbarycznej w Zespole Aspergera:
poprawa kontaktu wzrokowego
większe zaangażowanie i koncentracja
poprawa koordynacji
poprawa szybkości kojarzenia i reakcji
zmniejszenie nadpobudliwości na bodźce dźwiękowe

Alkoholowy zespół płodowy (FAS)
Nie określono bezpiecznej dawki alkoholu jaką może spożyć kobieta w ciąży bez niszczycielskiego wpływu na rozwój płodu. FAS cechuje się spowolnionym rozwojem fizycznym dziecka zarówno przed jaki po urodzeniu. U dzieci z alkoholowym zespołem płodowym często dochodzi do zaburzeń małej i dużej motoryki, problemów z równowagą i koordynacją, zaburzeń uwagi, adaptacji i pamięci. nieprawidłowości w funkcjonowaniu ośrodkowego układu nerwowego przyczyniają się również do wielu trudności wychowawczych: nadwrażliwość, nadpobudliwość, wybuchy agresji, problemy w szkole.

Efekty tlenoterapii hiperbarycznej w FAS:
poprawa kontaktu wzrokowego
poprawa interakcji z otoczeniem oraz umiejętności psycho-społecznych
poprawa nastroju, zmniejszenie lękliwości i rozdrażnienia
poprawa pamięci, szybkości kojarzenia i reakcji
większe zaangażowanie i koncentracja
poprawa umiejętności językowych – szybsze przyswajanie nowych słów i pojęć, zwiększenie zasobu słownictwa
poprawa koordynacji i równowagi

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w zaburzeniach neurologicznych

Mózg potrzebuje bardzo dużej ilości tlenu do prawidłowego funkcjonowania, jest to około 3,3 ml utlenowanej krwi na każde 100 gr tkanki mózgowej. Wystarczy około 3-4 minut bez odpowiedniego dostarczania tlenu, aby powstały nieodwracalne zmiany, uszkodzenia, a nawet obumieranie komórek mózgu szczególnie w części korowej.

Mechanizmy działania tlenoterapii hiperbarycznej w schorzeniach ośrodkowego układu nerwowego:
zniesienie hipoksji, tzn. niewystarczającego utlenowania tkanek
poprawa warunków mikrokrążenia, m.in. poprzez tworzenie się nowych naczyń krwionośnych
poprawa metabolizmu w tkance nerwowej
redukcja obrzęku mózgu dzięki wazokonstrykcji (Obrzęk mózgu pochodzenia naczyniowego jest spowodowany nadmiernym gromadzeniem się płynu wewnątrzkomórkowego. Wazokonstrykcja czyli zwężenie patologicznie rozszerzonych naczyń krwionośnych przyczynia się do zaprzestania gromadzenia się płynu zewnątrzkomórkowego.)
zwiększenie przepuszczalności bariery krew-mózg
sprzyja neurogenezie
ochrona już uszkodzonych obszarów w tkance nerwowe
ochrona przed późniejszymi następstwami urazu mózgu np. spastyką kończyn

Tlenoterapia hiperbaryczna poprzez poprawę mikrokrążenia, proces tworzenia się nowych zdrowych naczyń krwionośnych, a przede wszystkim zwiększenie rozpuszczalności tlenu w osoczu, prowadzi do lepszego natlenienia oraz dostarczenie odpowiedniej ilości substancji odżywczych do komórek nerwowych mózgu. Poprawa neuroprzekaźnictwa między komórkami oraz stymulacja komórek macierzystych wpływają na oprawę funkcjonowania całego układu nerwowego.

Tlenoterapię hiperbaryczną poleca się w leczenie m.in. takich schorzeń neurologicznych takich jak:
– udary mózgu
– choroba Alzheimera
– choroba Parkinsona
– mózgowe porażenie dziecięce
– urazy rdzenia kręgowego
– samoistne porażenie nerwu twarzowego
– urazy czaszkowo-mózgowe
– stwardnienie rozsiane

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w migrenie i bólach głowy

Wg. WHO  bóle głowy dotyczą aż 92% ludzkiej populacji, jednak kobiety stanowią aż 75% grupy dorosłych borykających się z tym problemem.
Okazuje się, że osoby cierpiące na migrenę są 3 razy bardziej podatne na depresję niż osoby zdrowe.

Mechanizmy powstawania migreny:
– Nieprawidłowe funkcjonowanie receptorów kanałów jonowych kory mózgowej może prowadzić do stymulacji okołonaczyniowych wewnątrzczaszkowych włókien nerwowych interpretowanej jako ból.
– Nadmierne uwolnienie amin (m.in serotoniny) w pniu mózgu prowadzi do patologicznego skurczu naczyń krwionośnych w mózgu. Aminy odgrywają ważną rolę w percepcji bólu, m.in. dlatego okołonaczyniowe zakończenia nerwowe odczuwają wtórny rozkurcz jako bodziec bólowy. Rozszerzenie naczyń mózgowych i oponowych zwiększa przepuszczalność białek i innych związków poza ich przestrzeń w rezultacie wywołując okołonaczyniowy, neurogenny stan zapalny, również interpretowany jako bodziec bólowy. W wyniku tego procesu podrażnione nerwy zaczynają nadmiernie reagować na odbierane bodźce czego wynikiem jest np. światłowstręt czy fonofobia.

Czynnikami predysponującymi do migren oraz bólów głowy są m.in: wahania hormonalne, stres, nadciśnienie, przebyte urazy głowy i szyi, zaburzenia lękowe, nadużywanie substancji psychoaktywnych oraz leków przeciwbólowych. Analiza wyników 9 publikacji (łącznie wzięło w nich udział 201 pacjentów)sprawdzających skuteczność stosowania tlenoterapii hiperbarycznej, terapii normobarycznej oraz placebo w leczeniu migreny oraz klasterowego bólu głowy wykazała największą skuteczność HBOT w ostrych stanach migrenowych (Bennett i wsp., 2015).

Hiperbaria tlenowa wykazuje aż u 80% pacjentów skuteczność w przerwaniu ataku migreny już po 40 min zabiegu w komorze hiperbarycznej. Badania Effedal i wsp. (2004) dowiodły, że profilaktyczne stosowanie tlenoterapii hiperbarycznej zmniejsza ilość napadów oraz osłabia natężenie ataków migrenowych. Praca naukowa Harch i wsp. (2011) przeprowadzona na żołnierzach po urazowym uszkodzeniu mózgu (TBI) oraz z zespołem stresu pourazowego (PTSD) wykazała, że zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej wpłynęło m.in. na znaczne zmniejszenie bólów głowy, które przełożyło się na poprawę jakości ich życia.

Pozytywny wpływ tlenoterapii hiperbarycznej w migrenach i bólach głowy:

– poprawa dotlenienia oraz odżywienia mózgu, wpływające na usprawnienie funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego
– przywrócenie homeostazy w komórkach nerwowych przekładające się na poprawę neuroprzekaźnictwa
– utrzymanie integralności krew-mózg
– działanie przeciwzapalne – pozytywny wpływ na funkcjonowanie układu odpornościowego oraz cytokiny stanu zapalnego
– regulacja ciśnienia tętniczego
– działanie antystresowe i odprężające

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w nefrologii i urologii

Zadaniem układu moczowego jest utrzymanie prawidłowego stężenia elektrolitów i wody w organizmie. Nerki aktywują witaminę D, która jest niezbędna podczas wchłaniania wapnia z pożywienia. Ponadto biorą udział w regulacji ciśnienia oraz stymulują produkcję krwinek czerwonych. Wszelkie
nieprawidłowości w funkcjonowaniu tego układu przekładają się na duże problemy w funkcjonowaniu całego organizmu, które mogą doprowadzić nawet do śmierci chorego.

Tlenoterapia hiperbaryczna jest metodą bezinwazyjna, rzadko dającą powikłania a przede wszystkim dobrze tolerowaną przez pacjentów.   Doskonale uzupełnia leczenie takich chorób jak:
– śródmiąższowe zapalenie pęcherza moczowego
– niedokrwienne zapalenie pęcherza moczowego
– popromienne zapalenie pęcherza moczowego
– krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego po chemioterapii i przeszczepach
– martwicze zapalenie powięzi (martwica Fourniera)
– schorzenia urologiczne o podłożu niedokrwiennym
– kamica moczowodowa
– niewydolność nerek

Badania z zastosowaniem tlenoterapii hiperbarycznej przeprowadzone na chorych z popromiennym zapaleniem pęcherza wykazały poprawę u 80-100% pacjentów w postaci ustąpienia krwiomoczu, objawów dysurycznych (bolesne oddawanie moczu, bolesne, stałe lub częste parcie na mocz, częstomocz, uczucie pieczenia, swędzenia, kłucie okolic moczowo-płciowych oraz ból okolicy nadłonowej) oraz częściowej bądź całkowitej normalizacji obrazu cystoskopowego (Sieronia i wsp., 2006).

Van Ophoven i wsp. (2004) opisał pozytywne efekty hiperbarii tlenowej w zakresie objętości wydalanego jednorazowo moczu, redukcję ilości mikcji, znaczne zmniejszenie dolegliwości bólowych oraz uczucia nagłego parcia na pęcherz, a także zwiększenie objętości pęcherza moczowego u pacjentów ze
śródmiąższowym zapaleniem pęcherza moczowego.

W 2000 roku Fashchuk i wsp. opublikowali pracę o zastosowaniu tlenoterapii hiperbarycznej u pacjentów z kolką nerkową spowodowaną kamienicą moczowodową. Po 3 dniach terapii zaobserwowano zmniejszenie objawów podmiotowych takich jak ból w okolicy nerki, bolesne parcie na mocz, potrzeba
częstego oddawania moczu. U 108 pacjentów złogi zostały wydalone, zaś u 8 osób zmniejszyły się i przemieściły w kierunku pęcherza moczowego.

Hemodializa jest procedurą mocno obciążającym organizm pacjenta. Częstym powikłaniem tego zabiegu są zakażenia takie jak zapalenie otrzewnej lub zapalenie ujścia cewnika otrzewnowego. Sama procedura dodatkowo nasila niedotlenienie całego organizmu.

Pozytywny wpływ tlenoterapii hiperbarycznej na układ moczowy:
– wzmożenie procesu angiogenezy i neowaskularyzacji
– poprawa mikrokrążenia komórkowego
– poprawa dyfuzji tlenu w uszkodzonych tkankach
– zmniejszenie zakwaszenia organizmu
– usprawnienie procesu usuwania zbędnych produktów przemiany materii oraz toksyn z organizmu
– wzmocnienie procesu namnażania się fibroblastów komórek nabłonka
– zmniejszenie stanów zapalnych
– redukcja obrzęków i uszkodzeń śródbłonka
– poprawa funkcjonowania układu immunologicznego
– działanie bakteriobójcze i grzybobójcze

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w chirurgii

Zabiegi chirurgiczne wiążą się z ogromnym obciążeniem organizmu, m.in. ze względu na utratę krwi oraz podanie znieczulenia, które mocno oddziałuje na ośrodkowy układ nerwowy. Po operacji pacjent jest mocno osłabiony, zaś jego możliwości regeneracji często ograniczone.W trakcie rekonwalescencji najczęstszą przyczyną powikłań pooperacyjnych są zakażenia miejsca zabiegowego, które występuje wg. różnych autorów u ok. 84% pacjentów. Pomimo, że do ujawnienia się objawów dochodzi najczęściej już po wypisie do domu są to zakażenia szczepami bakterii wewnątrzszpitalnych, które wykazują wysoka odporność na najczęściej stosowane antybiotyki.

Wraz ze wzrostem ciśnienia rośnie nasycenie tlenem osocza krwi, przy ciśnieniu leczniczym 2-3 ATA poziom ten wzrasta aż 14-krotnie. Umożliwia to dostarczenie odpowiedniej ilości tlenu do tkanek nawet w sytuacji utraty dużej ilości krwi. Z tego powodu w USA tlenoterapia hiperbaryczna jest stosowana u osób, które odmawiają transfuzji krwi np. z powodów religijnych. (Neubauer i Golden, 2005) W wielu krajach na całym świecie stosuje się tlenoterapię hiperbaryczną u pacjentów, który mają przejść rozległe zabiegi chirurgiczne (szczególnie uwzględniając osoby z grupy ryzyka, u których może dojść do powikłań pooperacyjnych). Sesje HBOT odbywają się zarówno przed jak i po operacji. W pierwszej fazie mają na celu przygotować i wzmocnić organizm, natomiast w czasie  rekonwalescencji przyśpieszają regenerację, gojenie ran i zapobiegają infekcjom.

Duża infekcja w ranie może przyczynić się do powstania niedotleniania tkankowego pomimo prawidłowego ukrwienia z powodu dużego zużycia tlenu przez bakterie oraz produkcji toksyn bakteryjnych. Niedotlenienie w połączeniu z infekcją powoduje zahamowanie naturalnych procesów naprawczych (Armstrong i wsp., 1998; Knafel i wsp., 2008a).

Hiperbaria tlenowa zastosowana w sytuacji drastycznego obniżenia poziomu tlenu w tkankach (poniżej 20 mm Hg) powoduje wzrost ciśnienia parcjalnego O2, utrzymujące się do 6 godzin po
ekspozycji w miejscu hipoksji.

Dzięki temu dochodzi do:
– poprawy funkcji leukocytów
– bezpośrednie działanie bakteriobójcze na beztlenowce
– zmniejszenia produkcji oraz działania toksyn wytwarzanych przez bakterie
– poprawy wchłanialności i transportu antybiotyków
– namnażania się fibroblastów oraz zwiększenie produkcji kolagenu
– tworzenia nowego naskórka niezbędnego do zamknięcia rany
– zmniejszenia hipoksji tkanek
– nasilenia angiogenezy i ziarninowania
– pobudzenia wydzielania PDGF (płytkopochodny czynnik wzrostu)
– nasilenia wydzielania śródbłonkowych czynników wzrostu
– zwiększenia syntezy i wzrostu stężenia tlenku azotu (regulatora procesów w układzie nerwowym, krwionośnym i immunologicznym, np. odpowiada za rozszerzanie naczyń krwionośnych)

Neovius i wsp. (1997) opisali efekty leczenia za pomocą hiperbarii tlenowej w przypadku powikłań ran pooperacyjnych u pacjentów po radioterapii w obrębie głowy i szyi. Tlenoterapia hiperbaryczna zmniejszyła niedotlenienie tkanek, stymulowała angiogenezę i fibroplazję oraz działała antybakteryjnie. W grupie z HBOT całkowite wyleczenie zaobserwowano u 80% pacjentów, zaś częściowe u kolejnych 13%. W grupie kontrolnej do całkowitego wyleczenia doszło u 46% pacjentów. W grupie tej odnotowano jednak 2 przypadki ciężkich krwotoków, w tym jeden zakończył się zgonem.

Stock i wsp. (2014) wykorzystali tlenoterapię hiperbaryczną w leczeniu powikłań zespoleń po resekcji tchawicy oraz jej rekonstrukcji. Badacze sugerują stosowanie HBOT w celu przyspieszenia leczenia oraz uniknięcia tracheostomii.
Zastosowanie hiperbarii tlenowej u chorych z porażeniem elektrycznym zmniejsza śmiertelność oraz ogranicza rozległość zniszczeń spowodowanych prądem elektrycznym. Ułatwiło oczyszczanie ran ze zmian martwiczych, ograniczyło rozwój infekcji w ranach oraz skróciło czas przygotowania rany do przeszczepu skóry (Knafel i wsp. 2008b). HBOT równie skutecznie wspomaga opracowywanie ran i leczenie oparzeń, do których doszło w wyniku kontaktu z wysoką temperaturą (ogień, wrząca woda itp.), ponadto ogranicza zakres amputacji uszkodzonych kończyn (Kawecki i wsp., 2006).

Tlenoterapia hiperbaryczna w przypadku poparzeń palców skraca pobyt w szpitalu oraz zmniejsza ilość operacji. Zaobserwowano znacznie szybsze przyjmowanie się przeszczepów skóry oraz ograniczenia przypadków odrzutu (Kindwall i wsp., 1991)

Hiperbaria tlenowa działa ochronnie na wykonane operacyjnie płaty mięśniowe, skórno-mięśniowe i skórne stosowane w leczeniu szczególnie opornych na klasyczną terapię zapalenia kości oraz zapalenia kości i szpiku.

Przeżywalność płatów wzrasta do 64% w stosunku do 17% leczonych standardowo.

Ponadto HBOT przyśpiesza tempo różnicowania osteoblastów oraz zmniejszenie ilości osteoklastów, które prowadzą do szybszego tworzenia się kości, a tym samym do zrostu kostnego oraz znacznego skrócenia czasu połączenia z autogennymi przeszczepami kości. (Sieroń i wsp., 2007).

Stosowanie HBOT we wczesnym okresie po przeszczepieniu wątroby zmniejsza ryzyko powstania zakrzepicy w naczyniach wątrobowych oraz redukuje ilość zakażeń, a tym samym istotnie wpływa na możliwość odrzutu (Mazariegos i wsp., 1999)..

Wprowadzenie do leczenia hiperbarii tlenowej przez 3 dni po częściowej (15-20%) resekcji miąższu wątroby spowodowało normalizację stężenia glutaminy w surowicy, która jest wskaźnikiem powrotu prawidłowego funkcjonowania wątroby (Sevilov, 2004). (Mazariegos i wsp., 2004) Tlenoterapia hiperbaryczna zastosowana u dzieci z wczesną zakrzepicą tętnic wątrobowych po ortotopowowej transplantacji wątroby (OLT) znacząco wydłużyła czas do retransplantacji. Średni czas retransplantacji w tej grupie wynosił 157 dni (zakres 3-952 dni) od początkowej OLT, w grupie kontrolnej czas ten wynosił średnio 12,7 dni (zakres 1-64 dni).

Badania Juang i wsp. (2002) przeprowadzone na myszach z cukrzycą po transplantacji wysepek Langerhansa (wysepki trzustki wydzielający insulinę) wykazały, że stosowanie tlenoterapii hiperbarycznej po zabiegu zwiększa wydajność i wzrost przeszczepu wysepek, poprawiając jego skuteczność. Pomimo nowoczesnych środków stosowanych w anestezjologii nigdy nie będą one obojętne dla organizmu pacjenta, ponieważ wpływają na ośrodkowy układ nerwowy. Szczególnie wrażliwe na znieczulenie są dzieci, u których OUN nie jest w pełni rozwinięty.

Badania Monk i wsp. przeprowadzone w latach 2000-2004 wykazały, że częstym i poważnym problemem jest występowanie pooperacyjnej dysfunki poznawczej (POCD) po zabiegach chirurgicznych, które utrzymują się nawet 3 miesiące po podaniu znieczulenia. Jako POCD uważa się spadek o 20% i więcej wyników z testów psychometrycznych wykonanych przed operacją. Istotne jest iż naukowcy wykluczyli z badań osoby po zabiegach kardiochirurgicznych i neurochirurgicznych, podobnie jak osoby z zaburzeniami neurologicznymi, nadużywające narkotyków oraz z depresją w wywiadzie. wykazano, że POCD tydzień po zabiegu występowało u 35% pacjentów poniżej 40 r.ż., 56% w wieku średnim (40-59 lat) oraz u 69% starszych pacjentów. Natomiast 3 miesiące po zabiegu odpowiednio 6,7%, 13% i 24%. U osób z 3 grupy (powyżej 59 r.ż) dodatkowe badania ujawniły obniżony poziom tlenu we krwi docierającej do mózgu.

Best i Pavel (2017) opisali przypadek 77-letniego mężczyzny, u którego otępienie wywołane znieczuleniem utrzymywało się 4,5 roku po operacji wszczepienia endoprotezy stawu kolanowego. Otępienie objawiało się bardzo znacznym upośledzeniem umiejętności poznawczych, fizycznym oraz emocjonalnym w porównaniu do stanu przed zabiegiem (np. nie pamiętał swojego nazwiska, nie wiedział jaki jest dzień tygodnia, wykazywał dużą lękliwość).

Badania SPECT wykazały duże nieprawidłowości w funkcjonowaniu mózgu oraz przepływu krwi w obu półkulach w tym grzbietowo-bocznej korze przedczołowej (pamięć robocza, planowanie ruchów i działań), płatach skroniowych (m.in. rozumienie mowy, rozpoznawanie obiektów i twarzy) oraz obszarach oczodołowo-czołowych (hamuje impulsywne działania). Dzięki zastosowaniu 40 sesji tlenoterapii hiperbarycznej w ciśnieniu leczniczym 1,75 ATA oraz podawaniu etanerceptu u pacjenta nastąpiła bardzo duża poprawa stanu zdrowia, tzn. przypominał sobie imiona dzieci, poprawiło się rozumienie mowy, zaczął przyłączać się do rozmów, mógł samodzielnie wychodzić na spacery bez obawy iż się zgubi, uregulował się tryb dnia i nocy (spał po 7h dziennie), stał się znacznie spokojniejszy.

Badania SPECT wykonane po leczeniu (w odstępie 5 miesięcy od poprzednich) wykazały znaczną poprawę perfuzji mózgu.

Podsumowanie działania tlenoterapii hiperbarycznej po przebyciu zabiegu operacyjnego:
– zwiększa natlenienie organizmu oraz pobudza procesy tworzenia się nowych naczyń krwionośnych
– wspomaga prawidłowe funkcjonowanie organizmu nawet po utracie dużej ilości krwi
– przyspiesza regenerację organizmu oraz leczenie rany pooperacyjnej
– zwiększa wrażliwość organizmu na zastosowane leki, w tym na antybiotyki
– pozytywnie wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego, działa bakteriobójczo i grzybobójczo
– zmniejsza stan zapalny, obrzęk oraz odczucia bólowe
– poprawia gojenie się kości – zwiększa aktywność osteoklastów i osteoblastów, poprawia mineralizację kości i
gęstość kości
– zmniejsza tworzenie się tkanki włóknistej i blizn (zapobiega powstawaniu m.in. blizn przerostowych)
– zwiększa regenerację nerwów obwodowych
– cofa otępienie wywołane znieczuleniem

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w leczeniu powikłań cukrzycy

Cukrzyca jest chorobą metaboliczną charakteryzującą się podwyższonym poziomem glukozy we krwi, która spowodowana jest problemami w produkcji lub działania insuliny. W Polsce na cukrzycę choruje już 3 mln osób, a ich liczba stale rośnie (ok. 2,5% rocznie) Podejrzewa się, że ok 600 tys. osób nie jest jeszcze zdiagnozowanych, ponieważ sama w sobie cukrzyca jest bezbolesna. Z tego powodu często wiele osób przez bardzo długi czas pierwsze objawy tłumaczy np. przemęczeniem.

Nie leczona cukrzyca prowadzi do mikroangiopatii, niedotlenienia tkanek i zmian niedokrwiennych, zwiększa to ryzyko udaru i predysponuje do większych uszkodzeń tkanki mózgowej. U pacjentów występuje zaawansowana miażdżyca tętnic wieńcowych i mózgowych oraz obserwuje się zmniejszoną odpowiedź na leki rozszerzające naczynia krwionośne. Uszkodzenie śródbłonka naczyń tętniczych oraz zaburzenie prawidłowej elastyczności naczyń prowadzą do niedokrwienia tkanek.

Mikroangiopatia prowadzi do rozwoju nefropatii (uszkodzenie naczyń w nerkach), retinopatii (uszkodzenie naczyń w gałce ocznej mogące doprowadzić do ślepoty) oraz neuropatii (zaburzenie mikrokrążenia w nerwach, które objawia się zazwyczaj zaburzeniami czucia przede wszystkim podudzi i
stóp).

U pacjentów z cukrzycą występują poważne problemy z odpornością, które predysponują ich do częstych i bardzo trudnych w leczeniu zakażeń bakteryjnych oraz grzybiczych.
Pogorszenie ukrwienia stóp, zmiany miażdżycowe, zaburzenia czucia i oraz osłabienie procesów naprawczych przyczyniają się do powstania tzw. stopy cukrzycowej – zmian martwiczych tkanek stopy.

– Na świecie rocznie umiera około 3,5 mln diabetyków.
– Cukrzyca może skrócić długość życia nawet o 10 lat
– Co roku amputowanych jest 14 tys. kończyn dolnych z powodu tzw. stopy cukrzycowej
– 3 tys. polskich diabetyków co roku traci wzrok.
– 3 mld złotych (ok. połowę wydatków na cukrzycę) generują wydatki związane z powikłaniami cukrzycy, z czego: 75% powikłania sercowe, 14% udary mózgu, 8% choroby nerek i po 1% choroby oczu oraz stopa cukrzycowa

Już w 1991 badania Gonchara wykazały, że tlenoterapia hiperbaryczna wpływa na powikłania mikroangiopatyczne wywołane cukrzycą poprzez normalizację parametrów reologicznych krwi (m.in. lepkość krwi pełnej, lepkość osocza, hematokryt, stężenie fibrynogenu).
Powszechnie znanym efektem tlenoterapii hiperbarycznej jest spadek poziomu glukozy we krwi. Badania Peleg i wsp. (2013) przeprowadzone na pacjentach z cukrzycą, urazowym uszkodzeniem mózgu lub po mudarze mózgu oraz na zdrowych ochotnikach wykazały, że spadek ten jest istotny statystycznie jedynie u diabetyków.
„Leczenie zespołu stopy cukrzycowej jest wielokierunkowe. Bardzo istotna jest prawidłowa terapia minternistyczna oraz chirurgiczne opracowanie rany. Metodą uzupełniającą to leczenie jest hiperbaryczna terapia tlenowa. Celem jest ograniczenie infekcji, bezpośrednie działanie toksyczne na beztlenowce, poprawa gojenia się rany. Jak wykazują badania, zastosowanie HBOT w leczeniu skojarzonym stopy cukrzycowej doprowadziło u części chorych do całkowitego zagojenia się ran lub do znacznej poprawy stanu miejscowego, co zapobiegło amputacjom lub pozwoliło na ograniczenie zakresu amputacji.” (Łatka i wsp. 2009)

U pacjentów z wyrównaną cukrzycą oraz z dystalną symetryczną polineuropatią dzięki tlenoterapii hiperbarycznej doszło do całkowitego zaniku dysestezji (zaburzenie normalnego czucia objawiające się osłabieniem wrażliwości lub bolesną nadwrażliwością), parestezji (czucie opaczne – najczęściej przybiera formę mrowienia, drętwienia lub zmiany temperatury skóry [uczucie silnego zimna lub gorąca), bólów dystalnych części kończyn oraz kurczów rąk i nóg. Najprawdopodobniej przyczynić się do tego mogło zmniejszenie nasilenia niedoltenienia w neuronach oraz poprawa utylizacji tlenu [Viera i wsp. 1999].

Działanie tlenoterapii hiperbarycznej w leczeniu powikłań cukrzycy:
– obniżenie poziomu glukozy we krwi
– wzrost insulinowrażliwości
– tworzenie nowych naczyń krwionośnych
– tworzenie nowych połączeń nerwowych
– zwiększenie przepuszczalności bariery krew-mózg oraz krew-siatkówka
– poprawa metabolizmu komórkowego
– zmniejszenie apoptozy

– wzmocnienie procesu namnażania się fibroblastów komórek nabłonka i włókien kolagenowych
– zwiększenie neurogenezy komórek mac. w szpiku kostnym i ukł. nerwowym
– redukcja masy ciała
– zmniejszenie stanu zapalnego
– poprawa funkcjonowania układu immunologicznego
– zwiększenie wrażliwości na antybiotyki
– działanie bakteriobójcze i grzybobójcze

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w stomatologii i implantologii

Schorzenia dziąseł i przyzębia, zaraz po próchnicy zębów, są najczęstszymi przyczynami utraty zębów. W Polsce cierpi na nie nawet 50-60% populacji. Warunki panujące w jamie ustnej (ciepło i wilgoć) staną doskonałe miejsce rozwoju bakterii i grzybów, które powodują powstawanie wielu uciążliwych i bolesnych zmian chorobowych w tej okolicy.

Analiza wymazów wykazała, że bakterie beztlenowe stanowią aż 90% mikroorganizmów nazębnych w miejscu przewlekłego zapalenia ozębnej (Teughels i wsp., 2012).

Napięcie tlenu (ciśnienie cząsteczkowe gazu we krwi) w kieszonkach przyzębnych jest bardzo niskie, wynosi jedynie 5-27 mmHg (dla porównania pO2 w krwi tętniczej wynosi 95 mmHg). Funkcje fibroblastów i leukocytów przy pO2 mniejszym lub równym 30 mmHg są znacznie osłabione (Mettraux i wsp., 1984).

Badania Signoretto i wsp. (2007) wykazały, że połączenie hiperbarii tlenowej z SRP (Scaling and root planning – dokładne oczyszczenie złogów kamienia poddziąsłowego oraz wygładzenie powierzchni korzenia) zmniejsza nawet o 99,9% ilość beztlenowych pałeczek Gram-ujemnych (AGNB – drobnoustroje odpowiedzialne za zakażenia endogenne, nasilające procesy zapalne) w przestrzeni poddziąsłowej. Niski poziom patogenów utrzymywał się co najmniej przez 2 miesiące po terapii.

Chen i wsp. (2012) twierdzą, że skojarzona terapia polegająca na połączeniu HBOT i SRP jest najskuteczniejszą metodą leczenia agresywnego zapalenia przyzębia. Terapeutyczny efekt tlenoterapii hiperbarycznej polega na działaniu bakteriobójczym oraz hamowaniu rozwoju beztlenowców. Obserwacje kliniczne sugerują, że efekt leczenia skojarzonego może utrzymywać się nawet przez 2 lata.

Tlenoterapia hiperbaryczna wykazuje dużą skuteczność w leczeniu zapalenia ozębnej niezależnie od wieku pacjenta. Z tego powodu badacze rekomendują HBOT jako odpowiednią metodę nieoperacyjną dla osób w podeszłym wieku (Zhou i wsp., 2004).

HBOT posiada szerokie działanie przeciwzapalne, odbywa się to m.in poprzez wpływ na cytokiny wywołujące stan zapalny. Pod wpływem hiperbarii tlenowej poziom prostaglandyny (PGE 2 – mediator odczynu zapalnego) w kości wyrostka zębodołowego oraz w dziąśle objętych stanem zapalnym spada o ponad 60% (Chen i wsp. 2002).

Implanty zębowe są powszechnie stosowaną metodą uzupełnienia brakującego uzębienia. Metoda ta polega na wprowadzeniu implantu bezpośrednio do kości, dlatego aby była ona skuteczna musi dojść do połączenia, powstania nowej kości. W roku 1999 Granstrom i wsp. przeprowadzili eksperyment mający na celu sprawdzić wpływ tlenoterapii hiperbarycznej na zdolność tworzenia kości. W tym celu implanty zostały zastosowane u pacjentów po przebytej radioterapii. Niewydolności implantu (nie doszło do osteointegralności) zaobserwowano u 53,7% grupy po napromieniowaniu, zaś w grupie po radioterapii i HBOT jedynie u 8,1%.

Działanie tlenoterapii hiperbarycznej w stomatologii i implantologii:

  • zwiększenie angiogenezy i neowaskularyzacji
  • zwiększa przepływ krwi w dziąśle
  • podnosi pO2 w kieszonkach przyzębnych
  • poprawia funkcjonowanie układu immunologicznego poprzez zwiększenie zdolności niszczenia drobnoustrojów przez leukocyty
  • działa bakteriobójczo i grzybobójczo
  • uszkadza metabolizm komórek beztlenowych
  • hamuje namnażanie bakterii
  • zmniejsza obrzęk oraz działa przeciwzapalnie m.in. poprzez wpływ na cytokiny stanu zapalnego
  • zwiększa wchłanianie i transport antybiotyków
  • poprawia metabolizm komórkowy
  • promuje replikację fibroblastów i tworzenie kolagenu
  • przyspiesza gojenie ubytków w błonie śluzowej oraz ran po zabiegu wszczepienia implantu
  • wspomaga proces tworzenia kości, a tym samym osteointegralności implantu z kością

Tlenoterapia hiperbaryczna skutecznie wspomaga leczenie m.in. takich chorób jamy ustnej jak:

  • grzybica jamy ustnej
  • zajady, afty
  • zapalenie dziąseł
  • parodontoza
  • zapalenie okostnej
  • zakażenie tkanek okołozębowych
  • rany po wszczepieniu implantu zębowego

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w sporcie

Kontuzje sportowe powstają w trakcie ostrego urazu oraz na tle powtarzanych przeciążeń, dotyczą zarówno osób uprawiających sport rekreacyjnie jak i zawodowo. Jednak w przypadku tej drugiej grupy obserwuje się ogromną presję dążenia do jak najszybszego powrotu do sprawności przy niskim ryzyku kolejnych uszkodzeń.

Najczęściej występujące kontuzje sportowe:

– otarcia, pęcherze i drobne rany
– stłuczenia
– naciągnięcia, naderwania
– skręcenia, zwichnięcia i złamania
– urazy głowy

Ludzki organizm zyskuje siłę i wytrzymałość w trakcie procesu , który polega na powstaniu mikrourazu, a następnie naprawczemu przerostowi tkanki. Problemy powstają w momencie gdy obciążenie wywołujące uraz przewyższa możliwości naprawcze organizmu. Dlatego bardzo ważny jest odpowiedni dobór programu treningowego oraz odnowa biologiczna. Hiperbaria tlenowa może skutecznie służyć jako środek zapobiegający powstawaniu urazów oraz poprawiać krótko i długoterminowe rokowania już powstałych kontuzji. Na świecie coraz liczniejsza grupa sportowców systematycznie korzysta z HBOT (np. Cristiano Ronaldo, Dale Steyn, Dejan Zavec, Jurij Tepeš, Robert Kranjec, Peter Prevc, Grzegorz Krychowiak).

Tlenoterapia hiperbaryczna poprzez poprawę mikrokrążenia, procesy angiogenezy i neowaskularyzacji, a przede wszystkim zwiększenie rozpuszczalności tlenu w osoczu, prowadzi do lepszego natlenienia oraz dostarczenie odpowiedniej ilości substancji odżywczych do komórek całego organizmu. Intensywny proces namnażania się fibroblastów komórek nabłonka i włókien kolagenowych umożliwia powstawanie zdrowej, elastycznej skóry, a tym samym gojenie się ran.

Stłuczenia zazwyczaj traktowane są jako błahy uraz, niemniej tego typu uszkodzenie dużych grup mięśniowych może powodować znaczne ograniczenie funkcji mięśni, zaś ich nieprawidłowe leczenie poważne powikłania. Hiperbaria tlenowa pobudza naturalne zdolności do samoleczenia, przyspiesza wchłanianie się krwiaków, tworzą się nowe naczynia krwionośne oraz zmniejsza obrzęk.

Mięśnie pozyskują energię do pracy w wyniku przemian tlenowych i beztlenowych. Jednak podczas przemian anaerobowych powstaje stosunkowo mniej cząsteczek ATP, a ich  produktem ubocznym jest kwas mlekowy, który powoduje zakwaszenie mięśni oraz wzmaga ich zmęczenie. Hiperbaria tlenowa dostarcza większą ilość tlenu do przemian aerobowych,  a przede wszystkim przyśpiesza usuwanie kwasu mlekowego z organizmu.

Częściowe uszkodzenie mięśni wraz z opóźnioną bolesnością (DOMS) występuje najczęściej gdy mięśnie nie są przyzwyczajone do danego rodzaju aktywności fizycznej. Badania Bennett i wsp. (2005) przeprowadzone na 66 mało aktywnych mężczyznach w wieku 18-35 lat wykazały, że HBOT przyśpiesza regenerację mięśnia czworogłowego z DOMS.

Tlenoterapia hiperbaryczna przyśpiesza również powrót do sprawności (badania przeprowadzono pod kątem czynnościowym oraz morfologicznym) po ostrym uszkodzeniu mięśnia piszczelowego przedniego na skutek nadmiernego rozciągania (Best i wsp., 1998). Uszkodzenie mięśni szkieletowych w wyniku długotrwałego niedokrwienia doprowadzić może do utraty homeostazy komórkowej oraz rozpadu fosfolipidów błony komórkowej, co w konsekwencji wpływa na możliwość pracy mięśni. Badania Gregorevic i wsp. (2000) wskazują, że głównym czynnikiem poprawiającym zdolności funkcjonalne mięśni podczas stosowania hiperbarii tlenowej jest wzrost ciśnienia tlenu pobudzający zdolności regeneracyjne włókien mięśniowych po uszkodzeniu myotoksycznym.

Badanie przeprowadzone w 1995 roku na Temple University wykazało, że osoby u których stosowano hiperbarię tlenową po zwichnięciu stawu skokowego powracały do sprawności o 30% szybciej niż grupa kontrolna.

Działanie tlenoterapii hiperbarycznej na układ kostno-stawowy obejmuje:
przyspieszenie procesu zrostu kostnego poprzez stymulację wzrostu osteoblastów
zwiększenie masy kostnej (gęstość mineralna kości i beleczkowanie) oraz poprawę właściwości mechanicznych kości
zmniejszenie odczuć bólowych i obrzęku
zwiększenie ruchomości w stawie oraz poprawa wyników czynnościowych
poprawę elastyczności i wytrzymałości więzadeł, ścięgien i mięśni spowodowane zwiększeniem ekspresji kolagenu typu I i białek strukturalnych oraz hamowanie procesów degeneracji
poprawę wytrzymałości ścięgien na rozciąganie poprzez zwiększenie beleczkowania miejsca przyczepu ścięgna do kości

Wg. Górskiego (2001) wydolność fizyczna oznacza zdolność organizmu do wysiłku fizycznego. Hiperbaria tlenowa istotnie podnosi wydolność fizyczną poprzez zwiększenie dyfuzji płuc, a tym samym poziomu tlenu w organiźmie, tworzenie nowych naczyń krwionośnych, poprawę pojemności minutowej i kurczliwości serca. Lepsze funkcjonowanie oraz tworzenie nowych mitochondriów poprawia funkcjonowanie metabolizmu oraz skutkuje wytwarzaniem większej ilości cząsteczek ATP. Pozytywny wpływ na układ moczowy przekłada się na lepsze utrzymywanie prawidłowego stężenia elektrolitów i wody w organizmie.

Urazy głowy stanowią ok. 16% wszystkich kontuzji sportowych, zazwyczaj dochodzi do nich w wyniku upadku lub zderzenia. Poważne lub często powtarzające się urazy tej okolicy mogą powodować m.in. zaburzenia pamięci, problemy z koncentracją oraz częste bóle głowy.

Czynnikiem decydujący bardzo często o wynikach sportowych są prawidłowe decyzje zawodnika. Tlenoterapia hiperbaryczna znacząco poprawia funkcjonowanie układu nerwowego poprzez lepsze natlenowanie i odżywienie mózgu, tworzenie nowych połączeń nerwowych oraz poprawę neuroprzekaźnictwa. U pacjentów obserwuje się lepszą koncentrację, a także szybkość reakcji na zmieniające się warunki otoczenia.

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w boreliozie

Borelioza jest wieloukładową chorobą zakaźną wywołaną przez bakterie (krętki z rodziny Borrelia). Do zakażenia najczęściej dochodzi poprzez ugryzienie kleszcza, niemniej bakterie borrelii roznoszą również niektóre gzy, bąki, wszy a nawet komary.
Bakterie te żyją wewnątrzkomórkowo oraz przekraczają barierę krew-mózg co mocno utrudnia leczenie farmakologiczne.
Ponadto Borrelia w ludzkim organizmie występuje w 3 formach (krętka, formie L oraz cysty) i każda z nich reaguje na inny rodzaj antybiotyku. Za pośrednictwem krwi krętki rozprzestrzeniają się do odległych miejsc – stawów, serca, układu  nerwowego – przyczyniając się do zaburzeń ich funkcjonowania oraz degeneracji. Przyczyną objawów boreliozy jest toksyna wydzielana przez bakterie, której ilość z biegiem czasu się zwiększa. Krętki czerpią energię z beztlenowego rozkładu glukozy, dlatego też dotlenienie organizmu mocno je osłabia.

tlenoterapii hiperbaryczna

poprzez poprawę mikrokrążenia, procesy angiogenezy i neowasklaryzacji, a przede wszystkim zwiększenie rozpuszczalności tlenu w osoczu, prowadzi do lepszego natlenienia organizmu oraz wzmacnia jego wrażliwość na leki. HBOT likwiduje z organizmu bakterie, grzyby, wirusy i pierwotniaki. Dowodem na działanie hiperbarii tlenowej w leczeniu boreliozy może być wystąpienie reakcji Jarischa-Herxheimera. Martwe krętki wydzielają toksyny, które stopniowo wydalane są przez wątrobę lub nerki. Gdy narządy nie nadążają z wydalaniem toksyn obserwuje się objawy takie jak gorączka, bóle głowy, dreszcze, bóle mięśniowe i kostne, świąd, nudności i wymioty oraz wysypki skórne. Tlenoterapia hiperbaryczna posiada właściwości ochronne przed toksynami bakterii beztlenowych, a tym samym zmniejsza uszkodzenia tkanek.

HBOT

dzięki regulacyjnym właściwościom na układ immunologiczny działa na cytokiny wywołujące stany zapalne. Korzystne efekty obejmują poprawę  funkcjonowania oraz regenerację stawów. U chorych obserwuje się zmniejszenie odczuć bólowych oraz obrzęku stawów. Hiperbaria tlenowa wspomaga naturalne zdolności organizmu do regeneracji i samoleczenia, pobudza neurogenezę oraz neuroprzekaźnictwo. Pozytywne efekty obejmują również poprawę wydolności układu krążenia.
Badania Fife`a i wsp. (1998) wykazały, że zastosowanie leczniczego ciśnienia do 2,36 ATA zapewniło poprawę lub całkowite ustąpienie objawów u ok. 85% chorych. Istotny jest również fakt, że przed włączeniem do leczenia HBOT u niektórych pacjentów farmakoterapia była nieskuteczna, a nawet obserwowało się pogorszenie ich stanu.

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w medycynie estetycznej oraz anti-aging

Zarówno medycyna estetyczna jak i anti-aging mają na celu odwrócenie procesów starzenia się. Istotną różnicą między nimi jest jednak to, że medycyna estetyczna skupia się na wyglądzie zewnętrznym natomiast anti-aging obejmuje procesy zachodzące w całym organizmie. Doskonałym uzupełnieniem, a niekiedy nawet zastąpieniem, środków stosowanych w obu tych dziedzinach jest tlenoterapia hiperbaryczna, ponieważ działa ona na poziomie komórkowym.

Wraz z wiekiem zwalnia metabolizm komórkowy, dochodzi do nagromadzenia uszkodzeń komórkowych oraz spada ilość tlenu w organizmie. Wszystkie te procesy skutkują powstawaniem chorób oraz zmianami w wyglądzie. Działanie tlenoterapii hiperbarycznej nie ogranicza się do reakcji miejscowych. Dzięki dostarczeniu znacznie większej ilości tlenu niż w warunkach codziennych,  tlenoterapia hiperbaryczna wspomaga naturalne zdolności organizmu do regeneracji i samoleczenia.

Podczas zabiegu tlenoterapii hiperbarycznej wzrasta ilość rozpuszczonego tlenu we krwi, limfie i płynie mózgowo-rdzeniowym. Dostarczenie tlenu do komórek całego organizmu powoduje takie pozytywne zmiany jak:
– tworzenie się nowych naczyń krwionośnych
– poprawy metabolizmu komórkowego
– zmniejszenie apoptozy
– wzmocnienie procesu namnażania się fibroblastów komórek nabłonka i włókien kolagenowych
– złagodzenie stresu oksydacyjnego
– zmniejszenie peroksydacji (proces utleniania) lipidów
– zwiększenie neurogenezy komórek macierzystych w szpiku kostnym i układzie nerwowym
– poprawa funkcjonowania układu krążenia, nerwowego oraz trawiennego
– usprawnienie procesu usuwania zbędnych produktów przemiany materii oraz toksyn z organizmu
– redukcja masy ciała

Zmiany te przekładają się na lepsze funkcjonowanie całego organizmu oraz na poprawę wyglądu skóry. Skóra staje się bardziej odżywiona, promienna, zmniejsza się ilość zmarszczek oraz poprawia się kontur twarzy.

Hiperbaria tlenowa skutecznie wspomaga zabiegi oraz środki mające na celu pobudzić produkcję kolagenu, nawilżenie oraz odżywienie skóry. Równie istotnym może być fakt, iż tlenoterapia hiperbaryczna znacząco wpływa na redukcję powikłań po zabiegach medycyny estetycznej takich jak stany zapalne, infekcje, reakcje alergiczne, poparzenia, krwiaki, siniaki, opuchlizna, ropienie czy zakrzepy.

Poprawia mikrokrążenie, procesy angiogenezy i neowaskularyzacji wpływają na szybsze zniknięcie siniaków oraz krwiaków. Poprzez oddziaływanie tlenoterapii hiperbarycznej na cytokiny wywołujące stany zapalne, zmniejszenie obrzęku oraz uszkodzeń śródbłonka umożliwia szybszą regenerację.
Poprawia funkcjonowanie układu immunologicznego poprzez wpływ na leukocyty, działanie bakteriobójcze i grzybobójcze oraz hamowanie toksyny wytwarzane przez bakterie beztlenowe. Tlenoterapia hiperbaryczna jest skuteczną metodą leczenia trudno gojących się ran stosowaną na całym świecie.

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w laryngologii

Tlenoterapia hiperbaryczna w leczeniu schorzeń laryngologicznych jest w Europie bardzo powszechna, np. w Niemczech ok. 80% chorych z zaburzeniami czynności ucha środkowego jest kierowanych na zabiegi w komorze hiperbarycznej.

W jaki sposób tlenoterapia hiperbaryczna działa w przypadku problemów laryngologicznych?

Komórki czuciowe ucha wewnętrznego są zaopatrywane w tlen poprzez dyfuzję z endolimfy, ponieważ nie posiadają bezpośredniego zaopatrzenia naczyniowego. Niedobór tlenu w komórkach prowadzić może zaburzenia ich prawidłowego funkcjonowania. Podczas tlenoterapii hiperbarycznej zwiększa się ciśnienie parcjalne tlenu w endolimfie a tym samym dochodzi do kompensacji niedoboru tlenu w tych komórkach.

Podczas badań przeprowadzonych przez Lamm w roku 1989, dzięki zastosowaniu tlenoterapia hiperbaryczna uzyskano wzrost ciśnienia parcjalnego tlenu w ślimaku aż o ponad 460% u świnek morskich po urazie akustycznym. Podczas kontynuacji badań na tych samych zwierzętach zaobserwowano również wzrost ciśnienia parcjalnego tlenu w perylimfie błędnika.

Jakie schorzenia narządu słuchu można skutecznie leczyć przy pomocy tlenoterapii hiperbarycznej? (Zgodnie z zaleceniami German Society for ENT-Diseses, Head and Neck Surgery)

• szumy uszne wywołane urazem akustycznym, urazami czaszki, nagłą utratą słuchu i chorobą Meniere`a

• utrata słuchu związana z chorobą Meniere`a, uszkodzeniem toksycznym, urazem kustycznym, urazem czaszki i infekcją

• głuchota związana z nagłą utratą słuchu, chorobą Meniere`a, uszkodzeniem toksycznym, urazem akustycznym, uszkodzeniem ślimaka, uszną postacią półpaśca, urazem ciśnieniowym i powikłaniami pooperacyjnymi

• zawroty głowy związane z ostrą utratą czynności obwodowej części błędnika, podrażnieniem i uszkodzeniem ślimaka, chorobą Meniere`a i nagłą utratą słuchu

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w dermatologii i trudno gojących się ranach

Skóra to największy narząd naszego organizmu, jest barierą oddzielającą od środowiska, a jednocześnie zapewnia z nim kontakt.
Choroby skóry często są bagatelizowane w początkowych stadiach, niemniej mają ogromny wpływ na codzienne funkcjonowanie.
Ze względu na bogate unerwienie skóry, większość stanów chorobowych jest bardzo bolesna.
Przerwana łączność skóry stanowi idealne wrota dla wszelkich patogenów (m.in. wirusy, bakterie, grzyby), które niejednokrotnie mogą poważnie zaszkodzić naszemu zdrowiu.
Zły stan, wygląd skóry niejednokrotnie jest przyczyną złego samopoczucia i wielu kompleksów chorych.
Natomiast nieprawidłowe gojenie się ran może doprowadzić do poważnych ograniczeń ruchomości kończyn i tułowia.

Tlenoterapia hiperbaryczna jest stosowana w leczeniu licznych patologii skóry o podłożu niedokrwiennym, infekcyjnym, zapalnym oraz  autoimmunologicznym.

Tlenoterapia hiperbaryczna poprzez poprawę mikrokrążenia, procesy angiogenezy i neowasklaryzacji, a przede wszystkim zwiększenie rozpuszczalności tlenu w osoczu, prowadzi do lepszego natlenienia oraz dostarczenie odpowiedniej ilości substancji odżywczych do komórek skóry. Intensywny proces namnażania się fibroblastów komórek nabłonka i włókien kolagenowych umożliwia powstawanie zdrowej, elastycznej skóry a tym samym gojenie się ran. Właściwości przeciwzapalne tlenoterapii hiperbarycznej zostały szeroko opisane w literaturze. Oddziaływanie na cytokiny wywołujące stany zapalne, zmniejszenie obrzęku oraz uszkodzeń sródbłonka umożliwia szybszą regenerację. Poprawia funkcjonowania układu immunologicznego poprzez wpływ na leukocyty, działa bakteriobójczo i grzybobójczo oraz hamuje toksyny wytwarzane przez bakterie beztlenowe. Oddziaływanie na narządy wewnętrzne skutkuje łatwiejszym usunięciem zbędnych produktów przemiany materii i toksyn z organizmu, a tym samym wpływa na kondycję skór, która staje się bardziej promienna.

Tlenoterapia hiperbaryczna skutecznie wspomaga leczenie m.in. takich chorób skóry jak:

łuszczyca
– atopowe zapalenie skóry
egzema
– infekcje bakteryjne skóry i tkanek miękkich
– rany wywołane niedokrwieniem kończyn dolnych
– odmrożenia
– poparzenia
– trudno gojące się rany

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w ortopedii, traumatologii i reumatologii

Układ ruchu człowieka składa się 206 połączonych ze sobą kości oraz ok. 450-500 mięśni. Umożliwia on m.in. utrzymanie pionowej postawy ciała, poruszanie poszczególnymi częściami ciała, przemieszczenie się oraz ochrania narządy wewnętrzne.

Przyczyn chorób układu ruchu jest bardzo wiele, mogą być one spowodowane zarówno predyspozycjami genetycznymi, trybem życia jaki i nieszczęśliwym wypadkiem.

Tlenoterapia hiperbaryczna zwiększa ilość tlenu fizycznie rozpuszczonego w osoczu oraz poprawia przepływ krwi w miejscu uszkodzenia. Wzrost ciśnienia tlenu w kościach oraz otaczających je tkankach miękkich powoduje pobudzenie aktywności makrofagów i fibroblastów, tworzenie nowych naczyń krwionośnych oraz hamuje procesy zapalne przyczyniając się do przyśpieszenia procesu gojenia się ran.

Cheng-Pu i wsp. (2010) wykazali, że wysokie ciśnienie w połączeniu z wysokim nasyceniem tlenu stymuluje wzrost osteoblastów o zatrzymanym wzroście do proliferacji. Odkrycia te sugerują, że hiperbaria tlenowa pobudza namnażanie komórek w miejscu złamania. Liczne badania potwierdzają przyśpieszenie tempa różnicowania osteoblastów oraz zmniejszenie ilości osteoklastów, które prowadzą do szybszego tworzenia się kości, a tym samym do zrostu kostnego oraz znacznego skrócenia czasu połączenia z autogennymi przeszczepami kości. Zastosowanie hiperbarii tlenowej w złamaniach zwiększa masę kostną (gęstość mineralną kości, beleczkowanie) oraz wykazuje lepsze właściwości mechaniczne.

Badania przeprowadzone na kobietach w wieku 50-65 lat chorujących na osteoporozę wykazały, że stosowanie samego HBOT powoduje spowolnienie procesu utraty gęstości kości, natomiast połączenie go z leczeniem farmakologicznym prowadzi do znacznego wzrostu masy kostnej. Normalizację obrazu kości ocenianą za pomocą rezonansu magnetycznego zaobserwowano u 81% pacjentów z aseptyczną martwicą głowy kości udowej. Tlenoterapia hiperbaryczna jest również cenioną metodą wspomagania leczenia popromiennej martwicy kości.
Badanie przeprowadzone w 1995 roku na Temple University wykazało, że osoby u których stosowano hiperbarię tlenową po zwichnięciu stawu skokowego powracały do sprawności o 30% szybciej niż grupa kontrolna.

HBOT zastosowane po 6 tygodniach od uszkodzeniu więzadła pobocznego piszczelowego (MCL) stawu kolanowego II stopnia ma pozytywny wpływ na odczucia bólowe i wyniki czynnościowe, zmniejsza obrzęk oraz zwiększa zakres ruchomości w stawie.

Tlenoterapia hiperbaryczna wykorzystane w przypadku leczenia urazów ścięgien i więzadeł przyśpiesza tworzenie blizny przez zwiększenie ekspresji prokolagenu typu I, przyczyniając się tym samym do polepszenia ich wytrzymałości. Najlepsze wyniki leczenia osiągano przy zastosowaniu zabiegów trwających 60 min i ciśnieniu leczniczym wynoszącym 2 ATA.

Połączenie hiperbarii tlenowej ze standardowymi procedurami w przypadku ciężkich urazów kończyn dolnych z towarzyszącymi złamaniami kości, uszkodzeniem tętnic i żył oraz zmiażdżeniem mięśni skutkowało zmniejszeniem częstotliwości amputacji lub ograniczeniem jej poziomu na dalszym etapie leczenia (Radonic i wsp., 1995).

Częstym czynnikiem wywołującym pourazowe zakażenie kości jest zakażenie bakteriami beztlenowymi. HBOT poprawia funkcjonowanie układu odpornościowego, działa baktrerio i grzybogójczo, ogranicza uszkodzenia wywołane toksynami bakterii beztlenowych oraz zwiększa wrażliwość organizmu na antybiotyki.

Uszkodzenie mięśni szkieletowych w wyniku długotrwałego niedokrwienia doprowadzić może do utraty homeostazy komórkowej oraz rozpadu fosfolipidów błony komórkowej, co w konsekwencji wpływa na możliwość pracy mięśni. Badania Gregorevic i wsp. (2000) wskazują, że głównym czynnikiem poprawiającym zdolności funkcjonalne mięśni podczas stosowania hiperbarii tlenowej jest wzrost ciśnienia tlenu pobudzający zdolności regeneracyjne włókien mięśniowych po uszkodzeniu myotoksycznym.
Reumatoidalne zapalenie stawów jest przewlekłą, autoimmunologiczną chorobą stawów o charakterze zapalnym.
Tlenoterapia hiperbaryczna dzięki regulacyjnym właściwościom na układ immunologiczny działa na przyczynę powstawania tej choroby. Korzystne efekty obejmują poprawę funkcjonowania oraz regenerację stawów. U chorych obserwuje się zmniejszenie odczuć bólowych oraz obrzęku stawów, ponadto nastąpiło zmniejszenie dawki podawanych niesteroidowych leków przeciwzapalnych. 94,4% chorych z zesztywniejącym zapaleniem stawów kręgosłupa wykazują pozytywną odpowiedź na leczenie HBOT, które zostało ocenione na podstawie badań klinicznych oraz analizy badań laboratoryjnych.
Poprawę stanu pacjentów odnotowano również w reumatoidalnym zapaleniu stawów pod postacią zespołu Raynauda, owrzodzeń troficznych, zapalenia tętniczek paliczków oraz polineuropatii niedokrwiennej (Sieronia i wsp., 2006).

Tlenoterapia wspomaga leczenie takich schorzeń jak:
– złamania (w tym leczone metodą Ilizarova)
– skręcenia oraz zwichnięcia
– aseptyczna martwica kości
– popromienna martwica kości
– zapalenie kości
– rozległe urazy kości i tkanek miękkich kończyn
– osteochondroza
– osteoporoza
– fibriomialgia
– zespół cieśni nadgarstka
– reumatoidalne i zwyrodnieniowe choroby stawów (np. RZS, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, zespół Raynauda, zapalenie tętniczek paliczków)

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w depresji

Badania epidemiologiczne prowadzone na całym świecie wskazują, że w ciągu całego życia na depresję choruje ok. 17 % populacji. Na wystąpienie depresji mogą mieć wpływ trudne przeżycia jak również przyczyny genetyczne i biologiczne. Endogenne przyczyny depresji wynikają z nieprawidłowego funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego na poziomie komórkowym oraz białkowym. Wszystkie leki na tę chorobę powstały po analizie przyczyn biologicznych i działają objawowo na poziomie komórkowym (wspomagają funkcjonowanie układu, ale nie leczą przyczyny zaburzenia).

Biologiczne przyczyny depresji upatruje się w [D.Baczyńska – psychiatra]:
„- upośledzenie produkcji monoamin – neuroprzekaźników: serotoniny, noradrenaliny lub dopaminy
– zaburzenie transportera serotoniny i towarzyszących mu enzymów
– powstawanie procesów zapalnych (teoria zapalna). W układzie limbicznym mózgu dochodzi do powstania niecharakterystycznych procesów zapalnych oraz aktywacji układu immunologicznego.

Podobna aktywację obserwujemy również w ciele osoby chorującej na depresję
zaburzeniu neuroplastyczności neuronalnej. Neuroplastyczność mózgu polega na dostosowywaniu się struktur mózgu do potrzeb funkcjonowania człowieka, a także do stresu. Szczególne znaczenie ma umiejętność znoszenia długotrwałego stresu bez aktywowania patologicznych mechanizmów ograniczających stres np. depresji. W depresji plastyczność mózgu jest upośledzona co skutkuje niewystąpieniem mechanizmów samonaprawczych i powoduje, że depresja nie ustępuje samoistnie. Jednocześnie nawracające zachorowania na depresję w życiu mogą powodować zmniejszenie objętości niektórych struktur mózgu np. hipokampa. Hipokamp jest w mózgu współodpowiedzialny za pamięć, emocje, nastrój.
zmniejszeniu pobudzenia receptorów melatoninowych wskutek czego dochodzi do rozregulowania rytmów dobowych i pojawieniu się bezsenności. Bezsenność często wyprzedza depresję.

Skłonności do depresji można odziedziczyć w genach, jednak nie zawsze są one aktywowane. Okazuje się, że regulatorem ekspresji genów jest wit. D3, która może pełnić funkcję ochronną i profilaktyczną u chorych na depresję. Predyspozycje do depresji wykazują chorzy na: choroby serca, zaburzenia hormonalne i zespoły metaboliczne, choroby ośrodkowego układu nerwowego, obniżoną wydolnością wątroby i nerek, nowotwory i choroby przewlekłe.
Wyniki badań Yan i wsp. (2015) wykazały, że leczenie polegające na połączeniu tlenoterapii hiperbarycznej i farmakoterapii znacząco wpływają na zmniejszenie objawów u chorych na depresję po udarze mierzoną za pomocą skali HAMD (Skala depresji Hamiltona) oraz SSS (Skandynawska Skala Udaru Mózgu). Terapia skojarzona z użyciem HBOT przyniosła znacznie lepsze efekty niż rutynowe terapie.
Skuteczność leczenia chronicznych efektów urazowego uszkodzenia mózgu (TBI) oraz zespołu stresu pourazowego (PTSD) za pomocą tlenoterapii hiperbarycznej potwierdzają badania Harcha i wsp. (2011) przeprowadzone na 16 weteranach wojennych (3 lata po traumatycznym wydarzeniu). Pozytywne efekty HBOT obejmowały poprawę w takich dziedzinach jak: dobre wyniki w testach kognitywnych, poprawę jakości życia, zwiększenie przepływu krwi m.in w hipokampie na skanach mózgu (obrazowanie SPECT).

Efekty hiperbarii tlenowej u żołnierzy z TBI i PTSD:

– spadek symptomów depresyjnych o ok. 50 %
– zmniejszenie nasilenia myśli samobójczych
– znacznie lepsze samopoczucie
– zmniejszenie dawki lub całkowite odstawienie leków psychoaktywnych (u 2/3 pacjentów)
– redukcja bólów głowy o ok. 30%
– zmniejszenie o ok. 30% objawów PTSD (ADHD, problemy ze snem, koncentracją, trudności w zapamiętywaniu, drażliwość, złość, omdlenia, nadmierna czujność)
– poprawę pamięci krótkotrwałej, koncentracji oraz funkcji wykonawczych
– lepsze wyniki w testach na inteligencję (średnio o ok. 15 pkt.)

Tlenoterapia hiperbaryczna dzięki procesowi angiogenezy oraz zwiększonemu przepływowi krwi bogatej w tlen i substancje odżywcze umożliwia ich dotarcie w większych ilościach do każdej komórki organizmu, w tym do mózgu. Przekłada się to na lepsze funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego.

Poprzez oddziaływanie na komórki glejowe tlenoterapia hiperbaryczna prowadzi do wielopłaszczyznowej naprawy, w tym aktywacji angiogenezy, wyzwalania neuroplastyczności (reaktywacja neuronów spoczynkowych, tworzenie nowych synaps i nowych połączeń nerwowych) oraz wzbudza neurogenezę endogennych neuronalnych komórek macierzystych (Boussi-Gross i wsp., 2013; Zhang i wsp., 2005; Yang i wsp., 2008; Gunther i wsp., 2005).

Pozytywne zmiany w obrębie hipokampu przekładają się na lepsze spełnianie przez niego funkcji, tzn. utrwalaniem nowo nabytych umiejętności, przenoszeniu informacji z pamięci krótkotrwałej do długotrwałej oraz odgrywa ważną rolę z orientacji przestrzennej. Wpływ na szyszynkę objawia się lepszą regulacją trybu dnia i nocy, a tym samym przekłada się m.in. na jakość snu.

Proces zapalny w mózgu aktywuje mikroglej (żerne komórki odpornościowe) do zwalczenia toksyn beta- amyloid. W trakcie tego procesu mikroglej poprzez swoją nadmierną reakcję niszczy przy okazji miliony zdrowych komórek (Rogers i wsp., 1996). Właściwości przeciwzapalne tlenoterapii hiperbarycznej zostały szeroko opisane w literaturze.
Poprzez swoje oddziaływanie na cytokiny wywołujące stany zapalne tlenoterapia usuwa przyczynę, a nie tylko łagodzi objawy. Hiperbaria tlenowa poprzez polepszenie funkcjonowania układu trawiennego wpływa na lepszą wchłanialność substancji odżywczych z pokarmu, w tym witamin. Oddziaływanie na układ moczowy usprawnia usuwanie toksyn z organizmu.

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w leczeniu schorzeń układu trawiennego

Zadaniem układu trawiennego jest dostarczenie do organizmu wszystkich składników niezbędnych do
jego budowy i odnowy tkanek, a także wody i substancji energetycznych do utrzymania procesów
życiowych.

Korzystny wpływ na funkcjonowanie układu odpornościowego, działanie bakteriobójcze i grzybobójcze zmniejsza ilość powikłań po zabiegach chirurgicznych oraz ogranicza translokację endogennych bakterii jelitowych w przypadku ostrej niedrożności jelit. Hiperbaria tlenowa poprawia kurczliwość jelit usprawniając tym samym ich perystaltykę.

Tlenoterapia hiperbaryczna wspomaga leczenie takich schorzeń układu trawiennego jak:
– choroba wrzodowa
– niedrożność jelit
– choroba Leśniowskiego Crohna
– inne choroby jelit
– wirusowe zapalenie wątroby
– ropień okołotrzustkowy

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w onkologii

W Polsce co roku notuje się 155 tysięcy nowych zachorowań na nowotwór oraz 93 tysiące zgonów z ich powodu. Aż 30% pacjentów zgłaszających się do onkologa ma już zmiany w odległych narządach. Podstawowymi metodami leczenia nowotworów jest radioterapia i chemioterapia, mimo że są one nakierowane na niszczenie komórek nowotworowych działają również na zdrowe tkanki a tym samym powodują wiele uciążliwych i bolesnych powikłań.

W litych guzach często występuje niedotlenienie mikrośrodowiska, które odgrywa kluczową rolę w 
progresji nowotworu, w tym na angiogenezę w nowotworze, szybkości mutacji, przerzuty oraz oporności na promieniowanie i chemioterapię. Jednym z czynników indukujących oporność na leki przeciwnowotworowe jest wysoki poziom inhibitora STAT3, który wrasta w tkankach niedotlenionych. Tlenoterapia hiperbaryczna poprzez poprawę mikrokrążenia, procesy angiogenezy i neowasklaryzacji,  przede wszystkim zwiększenie rozpuszczalności tlenu w osoczu, prowadzi do lepszego natlenienia oraz dostarczenie odpowiedniej ilości substancji odżywczych do komórek całego organizmu. Umożliwia to rozpoczęcie procesów regeneracyjnych uszkodzonych tkanek uszkodzonych w trakcie walki z nowotworem (kości, skóra oraz błony śluzowe). Poważnym powikłaniem związanym z przyjmowaniem chemioterapii jest leukopenia, polegająca na zmniejszeniu liczby komórek odpornościowych. Tlenoterapia hiperbaryczna Poprawia funkcjonowanie układu immunologicznego poprzez wpływ na leukocyty, działa bakteriobójczo i grzybobójczo oraz hamuje toksyny wytwarzane przez bakterie beztlenowe.

 

W pilotażowej serii eksperymentów in vivio, które przeprowadzono na mysim modelu raka jajnika wykazano, że hiperbaria tlenowa hamuje wzrost guza jajnika wywołany niedotlenieniem poprzez zmniejszenie ekspresji STAT3. (Selvendiran i wsp., 2009).

Badania AL-Waili i wspł. wskazują, że tlenoterapia hiperbaryczna zwiększa natlenienie guza oraz poprawia wrażliwość na radioterapię i chemioterapię wielu litych guzów. Ponadto tlenoterapia hiperbaryczna jest skuteczna w leczeniu powikłań po radioterapii takich jak: uszkodzenia tkanek miękkich i kości, objawowe reakcje popromienne w pęcherzu moczowym, jelitach i krtani, neuropatii nerwu wzrokowego wywołanych promieniowaniem, zapalania odbytu i martwica mózgu.

U pacjentek po mastektomii tlenoterapia hiperbaryczna skutecznie wspomaga leczenie ran po operacji, poprawia unaczynienie napromieniowanych tkanek, pomaga w leczeniu infekcji a tym samym zapobiega utracie tkanek, co mogłoby uniemożliwić późniejszą rekonstrukcję piersi.

U pacjentów z nowotworem dołu migdałowego i/lub podniebienia miękkiego leczonych za pomocą radioterapii tlenoterapia hiperbaryczna poprawiła zdolność przełykania, zmniejszyła kserostomię (suchość błony śluzowej jamy ustnej z powodu uszkodzenia ślinianek) oraz ból w obrębie jamy ustnej (Teguh i wspł., 2008).

Działanie tlenoterapii hiperbarycznej w rehabilitacji onkologicznej:
– zwiększa wrażliwość guzów litych na chemioterapię i radioterapię
– umożliwia regenerację uszkodzonych tkanek
– zmniejsza poziom czynników martwicy nowotworu i markerów stanu zapalnego
– przyśpiesza leczenie trudno gojących się ran
– przyśpiesza leczenie wrzodów układu trawiennego
– wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego
– działa bakteriobójczo oraz grzybobójczo
– wzmacnia kurczliwość jelit – poprawia perystaltykę jelit
– oddziałuje na szpik kostny- tworzenie komórek krwi i komórek macierzystych
– poprawia samopoczucie pacjenta

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w nadwadze i otyłości

Nadwagi i otyłości nie można rozpatrywać tylko pod kątem estetycznym, ponieważ przed wszystkim niosą one za sobą bardzo poważne problemy zdrowotne. Aż 90% osób chorych na cukrzycę to osoby otyłe, ponadto 8 krotnie wzrasta predyspozycja do występowania nadciśnienia i miażdżycy. Negatywny wpływ zbędnych kilogramów nie ogranicza się jedynie do wpływu na układ krwionośny, najczęstsze dolegliwości to: udar, zawał serca, bezdech śródsenny, kamica nerkowa, choroby pęcherzyka żółciowego, zaparcia, hemoroidy, bóle kostno-stawowe, skrzywienia kręgosłupa, infekcje dróg moczowych, nowotwór jąder/ trzonu macicy.

Najnowsze badania wykazują, że problemy zdrowotne w nadwadze i otyłości są wywołane przez przewlekły stan zapalny tkanki tłuszczowej:

Badania Lumeng i Saltiel (2011) wskazują, że otyłość wywołuje przewlekły stan zapalny tkanki tłuszczowej, które prowadzi do wielu zmian metabolicznych. Jedną z przyczyn wywołujących ów stan zapalny może być niedotlenienie tkanki tłuszczowej (Trayhurn, 2014). Przewlekłe stany zapalne w otyłości wywoływane są nadmiarem składników odżywczych w mitochondriach (Fjeldborg i wsp. 2014). Przewlekłe procesy zapalne są główną przyczyną i/lub konsekwencją takich chorób jak cukrzyca, choroby sercowo-naczyniowe i otyłość (González-Chávez i wsp., 2011).

Niski poziom tlenu prowadzi do zaburzeń metabolizmu lipidów (Yao i wsp., 2013), a tym samym uniemożliwia spełniać im swych funkcji w organizmie. Lipidy są ważnym źródłem energii, umożliwiają wchłanianie witamin (A,D,E,K), biorą udział w przesyłaniu sygnałów oraz wchodzą w skład błon biologicznych.

 Obturacyjny bezdech senny najprawdopodobniej jest bezpośrednią przyczyną i konsekwencją przybierania na wadze ( St-Onge i Shechter, 2014). Bezdech senny jest powodem niespokojnego i często przerywanego snu. Spowodowane tym niedotlenienie organizmu powoduje po przebudzeniu bóle głowy, uczucie zmęczenia i osłabienia. Często towarzyszą temu problemy z koncentracją i zapamiętywaniem, ociężałość, senność i przygnębienie. Nieleczony bezdech senny prowadzi do wielu poważnych chorób (m.in. nadciśnienie tętnicze, zawał serca, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia potencji, zespół Pickwicka).

Badania Barazzone-Argiroffo i wsp. (2001) wykazały, że zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej na myszach powoduje u nich utratę wagi oraz wzrost poziomu leptyny i adipokiny, które odgrywają ważną rolę w regulacji przyjmowania pokarmu.
Tsuneyama i wsp. (2011) przeprowadzili eksperyment na otyłych myszach z hiperlipidemią, cukrzycą i niealkoholową stłuczeniową chorobą wątroby (NAFLD). Również u tych zwierząt zaobserwowano spadek masy ciała pod wpływem hiperbarii tlenowej. Badacze tłumaczą to zjawisko poprawą ogólnoustrojowego metabolizmu z powodu dostarczenia większej ilości tlenu do tkanek obwodowych oraz możliwością zapobiegania nadmiernej aktywności patogennych komórek w tkance tłuszczowej wraz z indukcją apoptozy (naturalnej śmierci komórek).

 Sesje w komorze hiperbarycznej powodują spadek poziomu glukozy we krwi, gdy podstawowa glikemia była w zakresie 120-170 mg/dl spadała do <100 mg/dl, natomiast w zakresie <120 mg/dl spadek sięgał <70 mg/dl (Al-Waili i wsp., 2006).

Wrażliwość na insulinę u osób z otyłością wzrasta już w ciągu 3 zabiegów tlenoterapii hiperbarycznej w ciśnieniu leczniczym 2,0 ATA (Wilkinson i wsp., 2012).

Badania Wilkinson i wsp. (2015) przeprowadzone na mężczyznach z nadwagą lub otyłością bez oraz z cukrzycą typu 2 wykazały wzrost wrażliwości na insulinę po zastosowaniu hiperbarii tlenowej. Wzrost ten utrzymywał się przez co najmniej 30 min po zakończeniu sesji w komorze hiperbarycznej. Naukowcy sugerują iż zwiększona insulinowrażliwość jest spowodowana oddziaływaniem HBOT na cytokiny stanu zapalnego.

Przegląd prac dotyczący skuteczności ćwiczeń aerobowych i siłowych w spalaniu trzewnej tkanki tłuszczowej wykazał, że większą efektywność wykazują ćwiczenia z pierwszej grupy (Ismail i wsp., 2011). Podczas przemian aerobowych energia jest wytwarzana w procesie spalania tłuszczu. Hiperbaria tlenowa dostarcza większą ilość tlenu do przemian tlenowych,  a przede wszystkim przyśpiesza usuwanie kwasu mlekowego (produkt uboczny przemian beztlenowych) z organizmu, tym samym zapobiegając nadmiernemu zakwaszeniu.

 W trakcie 60 min zabiegu tlenoterapii hiperbarycznej w ciśnieniu leczniczym 2,0 ATA metabolizm na poziomie komórkowym mocno przyspiesza, co powoduje spalenie ok. 500 kcal (odpowiada to 1 godz. pływania lub 45 min biegania). Między innymi dlatego hiperbaria tlenowa jest doskonałą metodą wspomagania walki z nadwagą i otyłością.

Podsumowanie działania tlenoterapii hiperbarycznej w nadwadze i otyłości:

zmniejszenie hipoksji tkanek oraz stanu zapalnego

poprawa metabolizmu

redukcja masy ciała

regulacja uczucia łaknienia

wzmożenie procesu angiogenezy i neowaskularyzacji

wzmocnienie oraz zwiększenie elastyczności naczyń krwionośnych

normalizacja parametrów reologicznych krwi

poprawa kontroli poziomu glukozy we krwi

poprawa kurczliwości mięśnia sercowego oraz pojemności minutowej serca

zwiększenie wydolności fizycznej

zmniejszenie bólu i obrzęku, regeneracja stawów

wzmocnienie procesu namnażania się fibroblastów komórek nabłonka i włókien kolagenowych 

szybsze gojenie ran i rozstępów, poprawa elastyczności skóry

poprawa funkcjonowania układu immunologicznego, zwiększenie wrażliwości na antybiotyki, działanie bakteriobójcze i grzybobójcze

lepsze wchłanianie substancji odżywczych z pokarmu oraz poprawa perystaltyki jelit

pozytywny wpływ na jakość snu

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w kardiologii

Układ krwionośny zajmuje się rozprowadzaniem wszystkich niezbędnych do życia substancji po całym organizmie. Funkcjonowanie pozostałych układów jest ściśle związane ze stanem układu krążenia. Co roku z powodu chorób sercowo-naczyniowych w Polsce umiera ok. 91 tys. kobiet oraz ok. 82 tys. mężczyzn.

Korzystne efekty tlenoterapii hiperbarycznej na choroby serca są znane od dawna. Hiperbaria tlenowa zwiększa elastyczność krwinek czerwonych, zmniejsza obrzęk tkanek, zachowuje wewnątrzkomórkowy trifosforan adenozyny i utrzymuje utlenienie tkanek nawet przy braku hemoglobiny. Objawia się to między innymi poprawą tolerancji wysiłku, pozytywnym wpływem na samopoczucie pacjenta, łagodzeniem nadciśnienia płucnego oraz objawów niewydolności prawej komory serca.

Główną przyczyną wywołującą ostry zespół wieńcowy (zawał serca) jest całkowite zamknięcie tętnicy wieńcowej doprowadzającej krew do serca przez zmiany miażdżycowe. HBOT normalizuje parametry reologiczne krwi (m.in. lepkość krwi pełnej, lepkość osocza, hematokryt, stężenie fibrynogenu) dzięki czemu normalizują jej lepkość oraz zmniejsza skłonność do wykrzepiania wewnątrznaczyniowego.

Dłuższe niedotlenienie prowadzi do utraty zdolności homeostazy jonowej, gromadzenia się wolnych rodników tlenowych oraz degradacji błon komórkowych, które przekłada się na zaburzenia rytmu serca w chorobie wieńcowej. Tlenoterapia hiperbaryczna poprzez zwiększenie ilości tlenu w tkankach przywraca im zdolność prawidłowego funkcjonowania, a tym samym zmniejsza lub całkowicie usuwa zjawisko arytmii.

Tlenoterapia hiperbaryczna skutecznie wspomaga leczenie m.in. takich chorób kardiologicznych jak:
– stabilna postać choroby niedokrwiennej serca
– ostry zespół wieńcowy (zawał serca)
– zaburzenia rytmu serca
– wady serca

Pozytywny wpływ tlenoterapii hiperbarycznej na układ krążenia:
wzmożenie procesu angiogenezy i neowaskularyzacji
wzmocnienie oraz zwiększenie elastyczności naczyń krwionośnych
normalizacja parametrów reologicznych krwi
obniżanie poziomu katecholamin we krwi (związki przyśpieszające akcję serca)
ograniczenie powikłań sercowo-naczyniowych
zmniejszenie hipoksji tkanek
skrócenie czasu trwania bólu wieńcowego
zmniejszenie lub całkowite usunięcie zaburzeń rytmu i przewodnictwa serca
spadek ilości dodatków skurczowych do normalnej pracy serca
poprawa kurczliwości mięśnia sercowego
spadek ilości dodatków skurczowych do normalnej pracy serca
poprawa pojemności minutowej serca
zmniejszenie nasilenia objawów hiperwentylacji

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w rehabilitacji poporodowej

Ciąża i poród są wspaniałym okresem dla każdej kobiety, niemniej stanowią one duże obciążenie dla organizmu. Wydatek energetyczny porodu fizjologicznego jest porównywalny do przejścia maratonu, czyli 42 km! Następnie w ok. 6 tygodni po porodzie cofają się wszystkie ciążowe zmiany anatomiczne, morfologiczne i czynnościowe. Do tak istotnych przemian potrzebna jest duża ilość energii, której czasami brakuje. Przekłada się to na zakłócenia w czerpaniu radości z poznawania i nawiązywania więzi z nowo narodzonym maleństwem.

Problemy, z którymi borykają się kobiety po porodzie:
– krwawienie i bolesne skurcze towarzyszące inwolucji macicy
– predyspozycje do infekcji i zakarzeń okolic intymnych spowodowane m.in zmianą pH pochwy
– zaparcia i hemoroidy
– obciążenie nerek i pęcherza wywołane szybką, znaczną redukcją krwi oraz jej przefiltrowaniem
– bolesność i trudne gojenie się rany po cięciu cesarskiem lub nacięciu krocza
– opuchlizna nóg
– nadmierne obniżenie narządów rodnych oraz wysiłkowe nietrzymanie moczu
– zmęczenie, obniżenie nastroju
– wahania hormonalne
– rozstępy, wiotka skóra
– zaburzenia laktacji

Tlenoterapia hiperbaryczna jest w pełni naturalną metodą wspomagania organizmu w regeneracji i samoleczeniu. Podczas zabiegu w komorze hiperbarycznej znacząco wzrasta rozpuszczalność tlenu w osoczu, przy ciśnieniu 2 ATA ilość tlenu wzrasta aż 14-krotnie.

Hiperbaria tlenowa poprawia mikrokrążenie, procesy angiogenezy i neowaskularyzacji, a przede wszystkim zwiększa rozpuszczalność tlenu w osoczu, prowadzi do lepszego natlenienia oraz dostarcza odpowiednią ilość substancji odżywczych do komórek całego ciała. W efekcie dostarczona jest odpowiednia ilość energii do procesów zachodzących w organizmie kobiety, co przekłada się m.in. na szybszą inwolucję macicy.

Odpowiednie dotlenienie mózgu oraz usprawnienie procesów metaboliczno-regeneracyjnych wpływa regulacyjnie na funkcjonowanie organizmu w tym na układ nerwowy i hormonalny. Dzięki temu HBOT działa odprężająco, odświeżająco i poprawia nastrój, który po porodzie ze względu na duże wahania hormonalne jest zazwyczaj mocno obniżony a nawet predysponuje do wystąpienia depresji poporodowej.

Tlenoterapia hiperbaryczna pozytywnie wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego, działa bakteriobójczo i grzybobójczo, oddziałuje na cytokiny stanu zapalnego oraz zwiększa efektywność zażywanych leków w tym antybiotyków. Działanie anty zapalne wraz z właściwościami zmniejszającymi obrzęk umożliwia szybszą odnowę biologiczną, gojenie się ran, działa profilaktycznie i leczniczo na infekcje okolic intymnych oraz zapobiega zaburzeniom laktacji wywoływanym przez stan zapalny gruczołu piersiowego. Intensywny proces namnażania się fibroblastów komórek nabłonka i włókien kolagenowych wpływa na zwiększenie elastyczności i wytrzymałości tkanek miękkich (skóra, mięśnie, ścięgna, więzadła i powięzie).

Umożliwia to szybszą regenerację rozciągniętych mięśni brzucha, gojenie się ran, już powstałych rozstępów oraz zapobiega powstawaniu nowych. Skóra staje się jędrna, promienna i lepiej odżywiona. Wzmocnienie struktur podtrzymujących narządy wewnętrzne, może zapobiec nadmiernemu opuszczaniu się narządów rodnych a tym samym powstaniu wysiłkowego nietrzymania moczu.

Tlenoterapia hiperbaryczna dzięki pozytywnemu wpływowi na pracę nerek optymalizuje proces usuwania zbędnych produktów przemiany materii oraz toksyn z organizmu a także wspomaga utrzymanie prawidłowego stężenia elektrolitów i wody w organizmie. Zaparcia mogą przyczyniać się do opóźnienia obkurczania się macicy, a przede wszystkim predysponują do powstawania hemoroidów. HBOT zwiększa ukrwienie jelit przekładając się na lepsze wchłanianie substancji odżywczych z pokarmu, ponadto poprawia kurczliwość jelit usprawniając tym samym ich perystaltykę.

pl_PL
en_US pl_PL