Leczenie cykrzycy

Zastosowanie tlenoterapii hiperbarycznej w leczeniu powikłań cukrzycy

Cukrzyca jest chorobą metaboliczną charakteryzującą się podwyższonym poziomem glukozy we krwi, która spowodowana jest problemami w produkcji lub działania insuliny.

W Polsce na cukrzycę choruje już 3 mln osób, a ich liczba stale rośnie (ok. 2,5% rocznie) Podejrzewa się, że ok 600 tys. osób nie jest jeszcze zdiagnozowanych, ponieważ sama w sobie cukrzyca jest bezbolesna. Z tego powodu często wiele osób przez bardzo długi czas pierwsze objawy tłumaczy np. przemęczeniem.

Nie leczona cukrzyca prowadzi do mikroangiopatii, niedotlenienia tkanek i zmian niedokrwiennych, zwiększa to ryzyko udaru i predysponuje do większych uszkodzeń tkanki mózgowej. U pacjentów występuje zaawansowana miażdżyca tętnic wieńcowych i mózgowych oraz obserwuje się zmniejszoną odpowiedź na leki rozszerzające naczynia krwionośne. Uszkodzenie śródbłonka naczyń tętniczych oraz zaburzenie prawidłowej elastyczności naczyń prowadzą do niedokrwienia tkanek.

Mikroangiopatia prowadzi do rozwoju nefropatii (uszkodzenie naczyń w nerkach), retinopatii (uszkodzenie naczyń w gałce ocznej mogące doprowadzić do ślepoty) oraz neuropatii (zaburzenie mikrokrążenia w nerwach, które objawia się zazwyczaj zaburzeniami czucia przede wszystkim podudzi i stóp).

U pacjentów z cukrzycą występują poważne problemy z odpornością, które predysponują ich do częstych i bardzo trudnych w leczeniu zakażeń bakteryjnych oraz grzybiczych.
Pogorszenie ukrwienia stóp, zmiany miażdżycowe, zaburzenia czucia i oraz osłabienie procesów naprawczych przyczyniają się do powstania tzw. stopy cukrzycowej – zmian martwiczych tkanek stopy.

– Na świecie rocznie umiera około 3,5 mln diabetyków.
– Cukrzyca może skrócić długość życia nawet o 10 lat
– Co roku amputowanych jest 14 tys. kończyn dolnych z powodu tzw. stopy cukrzycowej
– 3 tys. polskich diabetyków co roku traci wzrok.
– 3 mld złotych (ok. połowę wydatków na cukrzycę) generują wydatki związane z powikłaniami cukrzycy, z czego: 75% powikłania sercowe, 14% udary mózgu, 8% choroby nerek i po 1% choroby oczu oraz stopa cukrzycowa

Już w 1991 badania Gonchara wykazały, że tlenoterapia hiperbaryczna wpływa na powikłania mikroangiopatyczne wywołane cukrzycą poprzez normalizację parametrów reologicznych krwi (m.in. lepkość krwi pełnej, lepkość osocza, hematokryt, stężenie fibrynogenu).
Powszechnie znanym efektem tlenoterapii hiperbarycznej jest spadek poziomu glukozy we krwi. Badania Peleg i wsp. (2013) przeprowadzone na pacjentach z cukrzycą, urazowym uszkodzeniem mózgu lub po mudarze mózgu oraz na zdrowych ochotnikach wykazały, że spadek ten jest istotny statystycznie jedynie u diabetyków.
„Leczenie zespołu stopy cukrzycowej jest wielokierunkowe. Bardzo istotna jest prawidłowa terapia minternistyczna oraz chirurgiczne opracowanie rany. Metodą uzupełniającą to leczenie jest hiperbaryczna terapia tlenowa. Celem jest ograniczenie infekcji, bezpośrednie działanie toksyczne na beztlenowce, poprawa gojenia się rany. Jak wykazują badania, zastosowanie HBOT w leczeniu skojarzonym stopy cukrzycowej doprowadziło u części chorych do całkowitego zagojenia się ran lub do znacznej poprawy stanu miejscowego, co zapobiegło amputacjom lub pozwoliło na ograniczenie zakresu amputacji.” (Łatka i wsp. 2009)

U pacjentów z wyrównaną cukrzycą oraz z dystalną symetryczną polineuropatią dzięki tlenoterapii hiperbarycznej doszło do całkowitego zaniku dysestezji (zaburzenie normalnego czucia objawiające się osłabieniem wrażliwości lub bolesną nadwrażliwością), parestezji (czucie opaczne – najczęściej przybiera formę mrowienia, drętwienia lub zmiany temperatury skóry [uczucie silnego zimna lub gorąca), bólów dystalnych części kończyn oraz kurczów rąk i nóg. Najprawdopodobniej przyczynić się do tego mogło zmniejszenie nasilenia niedoltenienia w neuronach oraz poprawa utylizacji tlenu [Viera i wsp. 1999].

Działanie tlenoterapii hiperbarycznej w leczeniu powikłań cukrzycy:
– obniżenie poziomu glukozy we krwi
– wzrost insulinowrażliwości
– tworzenie nowych naczyń krwionośnych
– tworzenie nowych połączeń nerwowych
– zwiększenie przepuszczalności bariery krew-mózg oraz krew-siatkówka
– poprawa metabolizmu komórkowego
– zmniejszenie apoptozy
– wzmocnienie procesu namnażania się fibroblastów komórek nabłonka i włókien kolagenowych
– zwiększenie neurogenezy komórek mac. w szpiku kostnym i ukł. nerwowym
– redukcja masy ciała
– zmniejszenie stanu zapalnego
– poprawa funkcjonowania układu immunologicznego
– zwiększenie wrażliwości na antybiotyki
– działanie bakteriobójcze i grzybobójcze

pl_PL
en_US pl_PL